QUENTIN TARANTINO: Η ΣΧΕΣΗ “ΘΕΑΤΗ ΚΑΙ ΤΑΙΝΙΑΣ”

Presocratic Philosophers
ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
28 Απριλίου, 2020
Photo of the day 04282020
Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2020
28 Απριλίου, 2020

QUENTIN TARANTINO: Η ΣΧΕΣΗ “ΘΕΑΤΗ ΚΑΙ ΤΑΙΝΙΑΣ”

Quentin-Tarantino

Για τον Quentin Tarantino η εμπειρία θέασης μιας ταινίας, διαρκώς μεταβάλλεται και ολοκληρώνεται μόνο όταν “πέσουν” οι τίτλοι τέλους.

Σε αυτό το κομβικό κομμάτι αναπτύσσεται η στενή σχέση μεταξύ θεατή και ταινίας η οποία γίνεται μοναδική. Στα παρακάτω αποσπάσματα της συνέντευξης, ο Quentin Tarantino μιλά για αυτόν ακριβώς τον τρόπο, πως δηλαδή επέρχεται τούτη η σχέση και γίνεται μοναδική. Αναφέρεται στην επιρροή που άσκησε ο Γάλλος σκηνοθέτης της Νουβελ Βαγκ Jean-Luc Godard και περιγράφει την σκηνοθετική μέθοδο αξιοποίησης των φιλμικών συμβάσεων που τα μεγάλα στούντιο του Χόλυγουντ επέβαλαν στους θεατές. Επίσης ο Quentin Tarantino χρησιμοποιεί το Pulp Fiction, για να μιλήσει πιο συγκεκριμένα για την σχέση του θεατή με τις κινηματογραφικές εικόνες. Επισημαίνει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί ένας σκηνοθέτης να παραβιάσει ή να εκμεταλλευθεί το επιβληθέν κατεστημένο των χολιγουντιανών στούντιο, χτίζοντας με τέτοιον τρόπο τους χαρακτήρες μιας ταινίας στο να έρθουν πιο κοντά στην πραγματικότητα, χωρίς όμως ο θεατής να χάνει την συμπάθεια του γι’ αυτούς ή το ενδιαφέρον του για την ταινία.

Gavin Smith

Gavin Smith – Editor

Gavin Smith: Από μία μεριά κάνεις ταινίες στις οποίες θέλεις το κοινό να εμπλέκεται συναισθηματικά, σαν να είναι “αληθινές”. Από την άλλη σχολιάζεις ταινίες και κινηματογραφικά είδη, αποστασιοποιόντας τον θεατή από την μυθοπλασία, σπάζοντας την ψευδαίσθηση. Σ’ ένα επίπεδο οι ταινίες σου είναι μυθοπλασίες, αλλά σ’ ένα άλλο είναι κριτική ταινιών, όπως τα φιλμ του Godard.

Quentin Tarantino: Εκατό τοις εκατό.

Gavin Smith: Είναι η κινηματογραφική σου συνείδηση που σε αποτρέπει να κάνεις μια ταινία…

Quentin Tarantino: …”κανονική;”

Gavin Smith: Σωστά.

Quentin Tarantino: Ο τρόπος που περιγράφεις αυτό που κάνω, το κάνει να ακούγεται απίστευτα εντυπωσιακό. Να ένα στοιχείο του Godard που βρίσκω πολύ απελευθερωτικό: ταινίες που σχολιάζουν τον εαυτό τους, ή άλλες ταινίες ή την κινηματογραφική ιστορία. Για μένα ο Godard έκανε στις ταινίες ότι ο Bob Dylan στην μουσική: και οι δύο δημιούργησαν επανάσταση στις φόρμες τους.
Υπήρχαν πάντα κινηματογραφόφιλοι που καταλάβαιναν τα φιλμ και τις φιλμικές συμβάσεις, αλλά τώρα με την άφιξη του βίντεο, σχεδόν ο καθένας έχει γίνει ειδικός του φιλμ, αν και δεν το αντιλαμβάνεται. Η μητέρα μου πολύ σπάνια πήγαινε σινεμά. Όμως, τώρα που υπάρχει το βίντεο βλέπει όλα όσα κυκλοφορούν – πραγματικά όλα – αλλά στο βίντεο, έξι μήνες μετά την πρώτη προβολή τους.
Η άποψη μου για το κοινό – ιδιαίτερα μετά την δεκαετία του 80, όπου τα φιλμ έγιναν αντικείμενο λατρείας και άρχιζες να βλέπεις την ίδια ταινία ξανά και ξανά – είναι ότι διανοητικά [το κοινό] δεν έχει συνείδηση του τι γνωρίζει. Στα πρώτα 10 λεπτά για τις 9 στις 10 ταινίες- αυτό ισχύει και για πολλές από τις ανεξάρτητες παραγωγές που κυκλοφορούν (εκτός από αυτές που δεν έχουν βρει διανομή) – μια ταινία δηλώνει τι είδους φιλμ πρόκειται να είναι. Δηλώνει όλα αυτά που βασικά χρειάζεσαι να ξέρεις. Και μετά απ’ αυτό όταν μια ταινία ετοιμάζεται να πάρει μια “αριστερή στροφή”, το κοινό γέρνει προς τα αριστερά, όταν ετοιμάζεται να πάρει μια “δεξιά στροφή” το κοινό γέρνει προς τα δεξιά όταν υποτίθεται ότι θα τραβήξει [τους θεατές] προς τα μέσα τότε το κοινό πλησιάζει κοντά… ξέρεις απλώς τι πρόκειται να συμβεί. Δεν το αντιλαμβάνεσαι ότι το ξέρεις, αλλά το ξέρεις.

Ομολογουμένως έχει μεγάλη πλάκα να παίζεις ενάντια σ’ αυτό [το γεγονός], αγνοώντας τις ενδείξεις και τα ίχνη που δεν έχουμε συνείδηση ότι ακολουθούμε, χρησιμοποιώντας τις υποσυνείδητες προκαταλήψεις του κοινού ενάντια σ’ αυτές, ούτος ώστε [οι θεατές] να έχουν μια εμπειρία θέασης, να συμμετέχουν πραγματικά στην ταινία. Ναι, ενδιαφέρομαι να το κάνω αυτό ως αφηγητής ιστοριών. Αλλά ο ρυθμός της ταινίας πρέπει να είναι ο ρυθμός μιας ανθρώπινης καρδιάς.

Gavin Smith: Το Pulp Fiction;

Quentin Tarantino: Λοιπόν αν βγεις από την αίθουσα μετά την πρώτη ώρα του Pulp Fiction, τότε πραγματικά δεν έχεις εμπειρία από την ταινία, γιατί η ταινία της επόμενης ώρας είναι μια αρκετά διαφορετική ταινία. Και τα τελευταία 20 λεπτά είναι επίσης αρκετά διαφορετικά από προηγούμενα. Αυτό είναι αρκετά δύσκολο [να γίνει] απ’ ότι όταν χειρίζεσαι μια ταινία- “ωρολογιακή βόμβα” όπως είναι το Reservoir Dogs. Το Pulp Fiction είναι περισσότερο μια τοιχογραφία.

Ακόμα, αρκετά απο τα στοιχεία που φαίνονται ασυνήθιστα για ταινίες -όπως για παράδειγμα, η κτηνωδία των χαρακτήρων στο Reservoir Dogs, η προσύλωση τους στην συναισθηματική απάθεια – δεν είναι ασυνήθιστα σ’ένα αστυνομικό (Crime) μυθιστόρημα. Οι χαρακτήρες έχουν συμμετοχή στην διαμόρφωση της δικής τους ταυτότητα, σ’αντίθεση με τις ταινίες δράσεις ή τις μεγάλες παραγωγές του Χόλλυγουντ, όπου κάθε απόφαση [για τους χαρακτήρες] είναι πολύ “δημοκρατική” και υπάρχει ο φόβος ότι σε κάποιο σημείο ένας χαρακτήρας μπορεί να μην είναι αρεστός. Ομως το κοινό βρίσκει τον χαρακτήρα του John Travolta στο Pulp Fiction, όχι μόνο αρεστό αλλά και πολύ γοητευτικό – λαμβανομένου υπ’όψιν της αρχικής του εικόνας ως δολοφόνου και ότι αυτή ποτέ δεν αναιρείται. Είναι αυτό που είναι, διαμορφώνει την ταυτότητα του αλλά [ο θεατής] συνεχίζει να τον γνωρίζεις πάνω και πίσω απ’αυτό.

Το αντίθετο του ποτέ να μην “σπάς” το στερεότυπο του δολοφόνου στο Χόλλυγουντ είναι : “Ω δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Δεν μπορεί να σκοτώσει τον κακοποιό με τα χέρια του. Γιατί δεν τον βάζουμε να τον χτυπά και ο “κακός” να πέφτει και να χτυπά κάπου -έτσι που να τον σκοτώνει, αλλα να μην το εννοεί πραγματικά. Να μπορεί να γυρίσει πίσω στην οικογένεια του και όλα να είναι εντάξει και να μπορούμε να αισθανόμαστε ωραία που τον συμπαθούμε”. Αυτού του είδους τις αηδίες δεν τις αντέχω. Ομως θα πρέπει να συνδέεσαι με τον χαρακτήρα μ’ ένα ανθρώπινο τρόπο, αλλιώς γίνεται ένα διανοητικό παιχνίδι τέννις.

Gavin Smith: Νομίζεις ότι το επόμενο φιλμ σου μπορεί να μην ανήκει σε κάποιο κινηματογραφικό είδος.

Quentin Tarantino: Νομίζω ότι κάθε ταινία ανήκει σε κάποιο κινηματογραφικό είδος. Μια ταινία του John Cassavetes ανήκει σ’ένα κινηματογραφικό είδος -στο είδος “Ταινία John Cassavetes”. Αυτό είναι ένα είδος αφ’ εαυτού. Οι ταινίες του Eric Rohmer είναι από μόνες τους ένα κινηματογραφικό είδος. Σ ‘αυτό που έχω κατασταλάξει μετά απ’ όλα αυτά είναι : “Αν έχεις καταλήξει σε κάτι που ανήκει στο ίδιο είδος του crime/mystery και είναι πραγματικά γνήσιο και οργανικό, και επίσης είναι αυτό που πρέπει να κάνεις αν θέλεις πραγματικά να το κάνεις, τότε καν’ το”. Επειδή βασικά είμαι τεμπέλης, για να με κάνεις να σταματήσω να απολαμβάνω την ζωή, [αυτό] θα πρέπει να ‘ναι κάτι που πραγματικά θα θέλω να κάνω. Θυμάμαι όταν ήμουν νεώτερος ήθελα να ήμουν σαν τον Fassbinder – 42 ταινίες σε 10 χρόνια. Τώρα που είμαι με κάποια δεν το θέλω πλέον.

Η απόδοση στα αγγλικά ήταν του Δημήτρη Μπάμπα στο cinephilia.gr

Συνέντευξη του Quentin Tarantino στον Gavin Smith, Film Comment July-August 1994
“Quentin Tarantino: The relationship between movie and the audience”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.