Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 7ο έως τον 5ο ΑΙ. π.Χ. B ΜΕΡΟΣ | #009

Collateral Monologues - Παράλληλοι Μονόλογοι - Επεισόδιο 4
ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ – ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΘΕΑΤΡΟΥ: Δ’ ΜΕΡΟΣ #004
Δεκέμβριος 2, 2019
Photo of the day 12032019
Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 03 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Δεκέμβριος 3, 2019

Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 7ο έως τον 5ο ΑΙ. π.Χ. B ΜΕΡΟΣ | #009

Ναός της Ήρας, γνωστός και ως "ναός Ε"

Υπάρχουν πολλοί τύποι ελληνικών ναών οι οποίοι παίρνουν το όνομά τους από τον αριθμό των κιόνων που βρίσκονται στις στενές πλευρές της παραλληλόγραμμης κάτοψης και της “περίστασης”, δηλαδή του εξωτερικού “πτερού” που περιβάλλει έναν ναό. Το “Πτερόν” είναι Κιονοστοιχία γύρω από το ναό. Πρόκειται για περιμετρική κιονοστοιχία που διαμορφώνει μια στοά, δηλαδή ένα στεγασμένο ημιυπαίθριο χώρο.

Εκτός από αυτούς, υπάρχουν και ορισμένοι ναοί με κυκλική κάτοψη. Μια άλλη ταξινόμηση των ελληνικών ναών γίνεται με βάση τη διάταξη των εσωτερικών κιονοστοιχιών τους.

Αξίζει να δεις αυτό το επεισόδιο για να μάθεις περισσότερα για την τεχνοτροπία των αρχαίων ελληνικών ναών που τον έβδομο αιώνα από ξύλινοι μετατράπηκαν σε λίθινοι.

Οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί που διαμορφώνονται κατά την αρχαϊκή περίοδο και κυριαρχούν στην ελληνική αρχιτεκτονική των ναών είναι ο δωρικός και ο ιωνικός.

Ο δωρικός ρυθμός χαρακτηρίζεται από λιτότητα και αυστηρότητα και συναντάται κυρίως στην Πελοπόννησο, τη Δυτική Ελλάδα και τη Μεγάλη Ελλάδα. Ο ιωνικός ρυθμός χαρακτηρίζεται από διακοσμητική διάθεση και λεπτότητα και εμφανίζεται στη Μικρά Ασία και τα νησιά του Αιγαίου.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ:

ΙωνικόςΝαός

Ιωνικός Ρυθμός Αρχαίου Ναού

Δωρικός Ναός

Δωρικός Ρυθμός Αρχαίου Ναού

Με τον όρο “ρυθμό” εννοούμε την αναλογία και τη συμμετρία των μερών ενός συνόλου, ώστε να είναι αυτό αρμονικό.

Οι κίονες των ναών έχουν κορμό μονολιθικό ή αποτελούνται από κομμάτια, τους σφοδύλους ή σπονδύλους. Τα μέρη τους είναι τρία: βάση, κορμός και κιονόκρανο. Ο δωρικός όμως κίονας, εκτός σπάνιων εξαιρέσεων, δεν έχει βάση. Στον κορμό παρατηρούνται η μείωση της διαμέτρου, από κάτω προς τα πάνω, και η ένταση, δηλαδή μια ελαφρά εξόγκωση στο 1/3 του ύψους του κίονα. Σκοπός της μείωσης είναι να δημιουργήσει την εντύπωση της ευστάθειας, ενώ σκοπός της έντασης την εντύπωση της τέλειας ευθύτητας του κορμού. Ο κορμός των κιόνων αυλακώνεται από ραβδώσεις, οι οποίες δημιουργούν έντονες φωτοσκιάσεις, έτσι ώστε η μορφή του κορμού να γίνεται καλύτερα αντιληπτή από το θεατή και να εντείνεται η καθετότητα. Ο δωρικός κίονας έχει 16-20 ραβδώσεις, που καταλήγουν σε οξείες ακμές, ενώ ο ιωνικός έχει 24-44 ραβδώσεις, που καταλήγουν σε επίπεδες ράχες (ταινίες). Η σημαντικότερη διαφορά των δύο ρυθμών εντοπίζεται στο κιονόκρανο, που στον ιωνικό ρυθμό φέρει έλικες και ανάγλυφα ανθέμια, ενώ στο δωρικό εμφανίζεται απλό και λιτό.

Ο κυρίως ναός ονομάζεται “σηκός” και στέγαζε το λατρευτικό άγαλμα. Ο “πρόναος” είναι ο μικρός χώρος μπροστά από το σηκό, ενώ ο “οπισθόδομος” είναι ο αντίστοιχος στο πίσω μέρος του ναού, που πολλές φορές χρησίμευε ως θησαυροφυλάκιο. Η είσοδος των ναών προσανατολιζόταν πάντοτε προς την ανατολή. Η κιονοστοιχία που περιβάλλει το κτίσμα ονομάζεται “πτερόν” ή “περίστασις”* και διαμορφώνει στοά. Ο ναός που περιβάλλεται από “πτερόν” ονομάζεται περίπτερος. Δηλαδή Ο ναός με κιονοστοιχία και στις τέσσερις πλευρές του.

Ας δούμε ένα παράδειγμά μελετώντας τον Ναό της Αφαίας – της Αθηνάς δηλαδή, ο οποίος βρίσκεται στην Αίγινα, στο ιερό αφιερωμένο στην ομώνυμη θεότητα και βρίσκεται σε ύψος 160 μέτρων στην ανατολική πλευρά του νησιού.

Ναός της Αφαίας – της Αθηνάς στην Αίγινα

Ο ναός είναι δωρικός περίπτερος, με 12 μονολιθικούς κίονες στις μακρές και 6 στις στενές πλευρές εκτός από τρεις που έχουν σπόνδυλους. Στηρίζεται σε κρηπίδα τριών βαθμίδων, έχει πρόδομο και οπισθόδομο με δύο κίονες εν παραστάσι και σηκό που χωρίζεται σε τρία κλίτη, που σχηματίζονται με δύο δίτονες κιονοστοιχίες. Η είσοδος βρισκόταν στην ανατολική πλευρά. Η στέγη του ναού είχε κάλυψη από πήλινη κεράμωση κορινθιακού τύπου. Οι διαστάσεις του ναού στο στυλοβάτη είναι 13,77 επί 28,81 μ. και είναι κατασκευασμένος από τοπικό πωρόλιθο.

Ο ναός της Αφαίας ήταν ιδιαίτερα γνωστός από την αρχαιότητα για τα αετώματα, τα οποία κοσμούσαν και τις δύο στενές πλευρές του ναού. Τα γλυπτά των αετωμάτων ήταν πολύχρωμα και ήταν φτιαγμένα από παριανό μάρμαρο, με θεματολογία παρμένη από τον Τρωικό Πόλεμο, στον οποίο συμμετείχαν ντόπιοι πολεμιστές και απόγονοι του βασιλιά του νησιού Αιακού (Αίας ο Τελαμώνιος, Τεύκρος, Αχιλλέας), αλλά και από την πρώτη εκστρατεία εναντίον του Λαομέδοντα της Τροίας με αρχηγό τον Ηρακλή, όπου συμμετείχε ο γιος του Αιακού, Τελαμών. Κεντρική φιγούρα είναι η θεά Αθηνά: στο εσωτερικό του ναού, στο σηκό, φυλασσόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς, για την προστασία του οποίου προστέθηκαν κιγκλιδώματα τόσο στον πρόναο όσο και στον οπισθόδομο.

Παλαιότερα είχε σχεδιαστεί και κατασκευαστεί άλλο αέτωμα για την ανατολική πλευρά, το οποίο αργότερα αντικαταστάθηκε. Προκύπτει πως παρίστανε ένα μύθο σχετικά με την αρπαγή της Αφαίας από το Δία. Παρομοίως είχε ξεκινήσει και η κατασκευή του αετώματος για τη δυτική πλευρά με θέμα την Αμαζονομαχία. Πριν όμως ολοκληρωθεί η κατασκευή του πάρθηκε απόφαση για το σχεδιασμό και την κατασκευή άλλων αετωμάτων με διαφορετικό θέμα. Ο λόγος θεωρείται κυρίως πολιτικός. Οι Αιγινήτες πρόβαλαν το νησί τους ως πατρίδα του γένους του Αιακού. Κατά τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., όταν η Αίγινα απειλούνταν από τους Αθηναίους, οι Αιγινήτες αποφάσισαν την αλλαγή των αετωμάτων για να τονίσουν την καταγωγή τους από τον Αιακό και τα κατορθώματά τους.

Ο ναός της Αφαίας στην Αίγινα είναι ορόσημο ανάμεσα στην αρχαϊκή και στην κλασική δημιουργία. Στο ναό αυτό βρίσκονται τα στοιχεία που συνθέτουν τον ελληνικό δωρικό ναό με πληρότητα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *